Benzersiz lezzeti ve sağlığa olan faydasıyla öne çıkan zeytin çeşitlerinden biri olan "Hurma zeytini" hasat edildiğinde, herhangi bir işleme maruz kalmayan ve direkt olarak yenilebilen tek zeytin çeşididir. Hurma zeytini, bulunduğu yörenin ekolojik koşullarının yardımı sayesinde dalındayken tatlanmaya başlar, bu sebeple dalından koparıldığı anda bile rahatlıkla yenebilir.

Hurma zeytininin bu ismi almasının sebebi, hem renk olarak hem de görünüş olarak hurma meyvesine benzemesidir. Bu zeytinin henüz dalındayken tatlanmasının nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte; literatürde genellikle tatlanmanın, ağaçta bulunan tanelerin üzerinde üreyen ve özel bir mantar türü olarak kabul edilen "Phoma oleae "den kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu mantar, zeytin tanelerine acılık veren Oleuropein'i parçalayarak zeytinde bulunan acılığı ortadan kaldırır.

Hurma zeytini çok fazla bulunmadığından piyasada sıklıkla bulunan bir zeytin çeşidi değildir. Ülkemizde gerçek hurma zeytinine Karaburun Yarımadası'nda rastlanır. Karaburun'daki Hurma zeytininin adı "Erkence"dir. Özellikle Urla'da yetişen Hurma zeytini, Yeni Foça (Erkence çeşidi) ve Tarsus'da (Sarı Ulak çeşidi) rastlanabilmektedir. Salamurasız bir zeytin çeşidi olan olan "Hurma zeytini" yüksek tansiyon, kalp ve böbrek rahatsızlığına iyi gelir. Hurma zeytinin, ayrıca cinselliği olumlu yönde etkilediğine dair söylentiler vardır.