Zeytinyağının sahip olduğu koku, renk ve fiyat en önemli ayırt edici özelliklerin başında gelir. Hakiki zeytinyağının meyvemsi ve taze bir kokusu vardır. Ayrıca hakiki zeytinyağı diğer yağlara göre biraz daha pahalıdır. Bu yüzden ucuza satılan zeytinyağlarına dikkat edilmelidir. 

Zeytinyağının hakikiliğini kontrol etmek için bazı yöntemler vardır:

Buzdolabı Yöntemi: Bu yüntemde zeytinyağı bir kap içine konur ve buzdolabında en az yarım saat bekletilir. Hakiki olan zeytinyağı 0 ile 6 derece arasında donar. Eğer zeytinyağınız hiç donmamışsa ya da kısmen donmuşsa bu zeytinyağınızın gerçek olmadığını gösterir. Ancak hileli pek çok zeytin yağı da donma yapabilmektedir. Bunun ayrımı da şu şekilde anlaşılır: Hakiki olan zeytinyağı donduğunda alt kısmında siyah noktalar bırakır. Bunlar zeytin parçacıklarıdır.

Su Yöntemi: Oldukça basit olan bu yöntemde 1 bardak suyun içine biraz zeytinyağı damlatılır. Eğer zeytinyağı suyun üstünde baloncuklar halinde kalıyorsa zeytinyağı gerçektir. Eğer su üstünde baloncuk oluşturmadan kalıyorsa zeytinyağı sahtedir. Ayrıca zeytinyağına makine yağı gibi farklı yağlar karıştırılmışsa, su yüzeyine gökkuşağı renginde parlamalar yaparak yayılır. Bitkisel yağlar da su yüzeyinde daireler içinde kalır.

Tuz Ruhu Yöntemi: Bu yöntemi uygulayabilmek için yarım çay bardağı zeytinyağına, bardağı tam doldurmayacak şekilde biraz tuz ruhu eklenir ve karıştırılır. Hakiki zeytinyağı, tuz ruhu ile birleşmeyerek, açık sarı renkte kalır. Eğer zeytinyağında renk değişimi olursa ve rengi hafif koyu bir hale dönmüşse, zeytinyağı başka yağlarla karıştırılmış hakiki olmayan bir yağdır.