Kalp hastalığı ve diyabet gibi çeşitli hastalıkları önlemek için düşük yağlı diyetlerin reçete edilmesi en genel diyet uygulamalarından biridir. Çünkü yüksek yağlı diyetler, kanser ve diyabet gibi bazı hastalık risklerini arttırır. Diabetes Care'de yayınlanan bir İspanyol çalışması , zeytinyağı açısından zengin bir Akdeniz tarzı diyetin, düşük yağlı bir diyete kıyasla tip II diyabet riskini neredeyse yüzde 50 oranında azalttığını göstermiştir. Tip II diyabet, diyabetin en yaygın ve önlenebilir şeklidir. Yapılan çalışmada diyabet olmayan 418 katlımcı yer aldı. Her katılımcıya düşük yağlı diyet, zeytinyağıyla (haftada 1 litreye kadar) bir Akdeniz diyeti ve fındıklı bir Akdeniz diyeti (günde 30 gram) rastgele seçildi. 4 yıl sonra düşük yağlı diyet sonrası bireylerin yüzde 17,9'u diyabet geliştirirken, Akdeniz'den sonra sadece % 10'luk bir kısmı zeytinyağıyla beslenerek hastalığı geliştirdi. Akdeniz grubu (zeytinyağı ve fındık grupları) havuzlandığında ve düşük yağ grubuyla karşılaştırıldığında diyabet insidansı yüzde 52 azalmıştır. Diyabet riskinin azaltılmasında vücut ağırlığında veya fiziksel aktivitede değişiklik yapılmamış ve takip edilen Akdeniz diyetlerinde kalori kısıtlaması olmamıştır. Ayrıca yapılan önceki çalışmalar, zeytinyağı açısından zengin bir Akdeniz tarzı diyetin, kan şekeri düzeyini, insülin direncini ve kan lipid seviyesini iyileştirerek Tip II diyabetin ortaya çıkmasını önleyebileceğini göstermiştir.